Crafts
Comments 2

Crafts Culture : 5 Best Places to Check-In in Chiang Mai for Cotton Textiles

Chiang Mai is blessed with a rich community of designers and craft makers spanning over generations of heritage. contemporary designers are evolving to include influences from all over the world, only adding to the richness. Here are some pioneers from our dominant cotton culture..

หากพูดถึงเทรนด์สำคัญในช่วงหลายปีมานี้ของ Contemporary Fashion และ Craft Trend แล้ว แน่นอนว่าความเป็นท้องถิ่นนั้นมาเป็นอันดับหนึ่ง ยิ่งในปี 2015 นี้  กระแสงานคราฟท์และแฟชั่นแนวธรรมชาติ จิตวิญญาณอิสระเสรีแบบฮิปปี้ 70s มาแรงมาก ประกอบกับช่วงนี้เห็นหลากหลายเวิร์คช็อปเกิดขึ้นมากมายทั่วเมืองทั้งมัดย้อม ย้อมคราม หรือทอผ้า นับเป็นโอกาสที่ดีของงานสิ่งทอร่วมสมัยของไทยให้คนรุ่นใหม่กลับมาสนใจและมองว่าอินเทรนด์อีกครั้ง และเมืองที่มีธุรกิจงานคราฟท์โดดเด่นที่สุดของไทยเห็นที่จะหนีไม่พ้น เชียงใหม่ เพราะนอกจากธรรมชาติ อาหารเมือง และคาเฟ่สวยๆแล้ว เชียงใหม่ยังเต็มไปด้วยภูมิปัญญาดั้งเดิมมากมายที่เป็นวัตถุดิบสำคัญในการทำงานศิลปะและงานฝีมือ จึงไม่แปลกที่เราจะเห็นศิลปินและนักออกแบบหลากหลายแขนง โยกย้ายไปลงหลักปักฐานกันอยู่ที่เชียงใหม่เพื่อทำสตูดิโอของตัวเอง หรือรวมกลุ่มชาวบ้านเพื่อพัฒนาสินค้าจากหัตถกรรม  ออกมาเป็นสินค้าดีไซน์ร่วมสมัยที่ส่งผลให้เชียงใหม่โด่งดังไปถึงแดนไกลในฐานะเมืองสร้างสรรค์

สิ่งหนึ่งที่เป็นรากฐานสำคัญและสร้างชื่อเสียงให้งานแฮนด์เมดแบบเชียงใหม่มาโดยตลอด แน่นอนว่าต้องเป็นผ้าฝ้ายทอมือย้อมสีธรรมชาติ ที่มีเสน่ห์และโดดเด่นด้วยคู่สีที่สบายตา Mood & Tone ที่เรียบง่ายและเป็นมิตร มีความเป็นท้องถิ่นผสมผสานกับเทรนด์ปัจจุบัน จึงมีดีไซน์ร่วมสมัยและตรงใจผู้บริโภคได้ไม่ยาก โดยเฉพาะชาวต่างชาติอย่างญี่ปุ่นที่เป็นลูกค้าสำคัญมาโดยตลอด แต่กว่าจะมาเป็นวันนี้ได้ย่อมมีผู้มาก่อนกาล เราจึงอยากรวบรวม 5 สตูดิโอที่น่าสนใจ ผู้บุกเบิกงานผ้าฝ้ายทอมือร่วมสมัยในเชียงใหม่จนโด่งดัง มาแนะนำให้คนรุ่นใหม่ได้รู้จักกัน

1. Sop Moei Arts

เริ่มกันเลยที่ถนนเจริญราษฎร์ หรือถนนหน้าวัดเกต แหล่งรวมร้านค้าผลิตภัณฑ์งานฝีมือและศิลปะมากมาย ที่นี่เป็นที่ตั้งของร้านสบเมยอาร์ต บ้านไม้สองชั้นที่นำเสนอศิลปะการทอผ้าของชาวโป๋ว โดยจำหน่ายผ้าทอลวดลายวัฒนธรรมท้องถิ่น หัตถกรรมพื้นเมือง ตั้งแต่งานทอผ้า งานสานตะกร้า ผ้าม่าน ของชาวเขาเผ่ากะเหรี่ยงโป๋ว อ.สบเมย จังหวัดแม่ฮ่องสอน สบเมยอาร์ตเป็นองค์กรไม่แสวงผลกำไรที่ก่อตั้งขึ้นเพื่อสร้างรายได้ที่เป็นธรรมให้กับชาวเขากะเหรี่ยงโป๋วจำนวนร้อยกว่าชีวิต ผ่านงานทอผ้าและงานสานตะกร้า ภูมิปัญญาดั้งเดิมนี้จึงถูกอนุรักษ์ไว้ด้วยในคราวเดียวกัน ไดเรกเตอร์ของร้านนี้เริ่มเข้าไปทำงานกับหมู่บ้านกะเหรี่ยงนี้ตั้งแต่เกือบ 30 ปีก่อนจะก่อตั้งสบเมยอาร์ตในปี 2531  และก็ได้นำภูมิปัญญาดั้งเดิมมาสู่ตลาดร่วมสมัยตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา ภายในร้านตกแต่งสวยงามไปด้วยผลิตภัณฑ์ผ้าทอและตะกร้า มองไปทางไหนก็สีสวยไปหมด สินค้าส่วนใหญ่ของที่นี่เป็น Homeware จากผ้าฝ้ายเนื้อแน่นทอละเอียด แนะนำมากๆสำหรับผู้ที่ชื่นชอบการแต่งบ้านค่ะ

Established in 1988, Sop Moei Arts is a non-profit organization, which has been working with the Pwo Karen in Sop Moei district of Mae Hong Son Province, Thailand for the last 30 years. They collaborate with local villagers to create unique, limited edition and one off products, employing their expertise in weaving and basket making. This provides not only a sustainable source of income for the Pwo Karen but also helps keep alive their traditional craft skills, which are rapidly disappearing.

Location :  150/10 Charoenrajd road, Watgate, Muang, Chiang Mai 50000
Tel. + 6653 306 123
www.sopmoeiarts.com

2. Nussara

เดินถัดมาอีกนิดจากร้านสบเมยอาร์ต ก็จะพบกับร้านนุสรา ที่ก่อตั้งโดย คุณนุสรา เตียงเกตุ หรือ “นุช”  นักออกแบบและช่างทอผู้หลงรักชุมชนการทอผ้าในอำเภอแม่แจ่ม จึงย้ายมาอยู่ที่หมู่บ้านอันห่างไกลนี้โดยใช้เวลาถึง20ปีในการเรียนรู้และพัฒนาการทอผ้าแบบล้านนาโบราณที่เรียกว่า ตีนจก พร้อมกับได้นำแรงบันดาลใจจากการทำงานร่วมกับช่างทอที่มีทักษะพื้นถิ่นมาผสมผสานกับเทคนิควิธีใหม่ๆในการผลิตเพื่อสร้างสรรค์ผลงานที่มีความร่วมสมัยทว่ายังคงสืบสานภูมิปัญญาล้านนาต่อไปได้  เทคนิคสำคัญของที่นี่คือผ้าที่ทอแบบมีรอยแยก จากผ้าทอมือท้องถิ่นที่ตัดสินฝีมือของผู้ทอกันที่ตัดสินฝีมือของผู้ทอกันที่ความเรียบทั่วผืน เส้นพุ่งสม่ำเสมอ เธอสร้างคำถามให้แก่ผู้พบเห็นว่าทำไมผ้าทอที่เธอออกแบบต้องมีรอยแยกระหว่างผ้า เกิดเป็นช่องว่างอยู่ทั่วไป การเปลี่ยนแปลงโครงสร้างลายทอของคุณนุสรา เป็นต้นแบบให้กับผู้ผลิตรายอื่นได้ทดลองบ้าง นับว่าเป็นการจุดประกายความคิดสร้างสรรค์ของงานในตลาดเป็นอย่างมาก เธอได้เปิดร้านนุสราขึ้นในปี 2000 เพื่อเป็นที่แสดงงานทอด้วยมือเหล่านี้  สินค้าในร้านเน้นผลิตภัณฑ์แฟชั่นและกระเป๋าที่ทำจากเส้นใยธรรมชาติหลากหลายที่มีให้เลือกจนตาลาย เราชอบเสื้อผ้าฝ้ายและกระเป๋าปักมือย้อมอินดิโก้ที่ใช้เป็นประจำอยู่ทุกวันนี้

Nussara Tiengkate is a textile historian, weaver and designer. Originally from Bangkok, she began her career as a social worker in Mae Cham, Chiang Mai, back in the 1980s and fell in love with the local hand weaving community there. She went so far as to move to this village where she spent 20 years learning with and developing the traditional Lanna weaving style, teen jock. Teen jock weaving is a form a supplementary weaving with patterns integrated into a pa-tong, or tube skirt. Nussara was inspired to work wit the skills that these weavers already had, teaching them new ways to design products and consider new weaving patterns. Whereas local weavers put all their effort into making their work smooth, Nussara creates gaps all over her work. This technique of changing the structure has been a catalyst for others to experiment and wellspring for many other design ideas. She opened her namesake shop, Nussara, in Wat Gate area back in 2000 as a showcase of these hand-woven textiles.

Location :  66 Charoenrajd road, Watgate, Muang, Chiang Mai 50000
Tel. + 6653 302 072
nussara66@gmail.com

3. Fai Sor Kam

DSCF3216 copy

หากเดินผ่านร้านนุสรามาแล้วเลี้ยวซ้ายตรงสามแยกตรงข้ามเวียงจูมออนทีเฮาส์ ก็จะพบกับร้านฝ้ายซอคำ ของ อ.ต่อ ธิติชัย อัครศิลปิน หน้าร้านสีเขียวเทอร์ควอยซ์ที่เต็มไปด้วยเสื้อผ้าและแอ็คเซสเซอรี่ส์จากฝ้ายพื้นเมือง และเสื้อยืดมัดย้อมสีธรรมชาติที่ถูกใจคนรุ่นใหม่ได้ไม่ยาก ถัดจากหน้าร้านไปเพียงไม่กี่ก้าวเดิน เป็นที่ตั้งของบ้านหรือสตูดิโอทำงานที่ส่วนใหญ่อาจารย์ต่อจะใช้เวลาทำงานขลุกอยู่ในนี้ อ.ต่อเคยเป็นอาจารย์ด้านสิ่งทอเคยสอนที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ปัจจุบันเป็นอาจารย์พิเศษให้กับหลากหลายมหาวิทยาลัย นอกจากนี้อาจารย์ยังแบ่งเวลาไปสอนที่ นิรามิตดีไซน์เวิร์คช็อป ในเชียงใหม่เสมอ และมีส่วนร่วมอย่างแข็งขันกับชุมชนงานออกแบบประจำท้องถิ่น หากใครสนใจอยากไปเยี่ยมชมก็สามารถติดต่อไปได้ นอกจากนี้อาจารย์ยังรับนักศึกษาฝึกงาน ซึ่งจะได้เรียนรู้งานผ้าทั้งหมดทุกขั้นตอนอย่างสม่ำเสมอด้วย

Aj. Tor – Thitichai Arkaraoilapin is a highly respected textile professor at Thammasat University. His discrete shop, Fai Sor Kam, located in the heart of Wat Gate and characterized by a faded turquoise blue storefront. A textile designer and ceramicist, Thitichai not only showcases his own pieces, but also a selection of work from his best students. In Chiang Mai he frequently teaches at Niramis Design Workshop and is actively engaged in the local design community.

Location :  7 Watket Road, Muang, Chiang Mai, Thailand,
Tel. +66 83 319 7321
More info 

4. Studio Naenna

สตูดิโอแน่นหนา โด่งดังด้วยผ้าทอแบบโบราณที่เน้นเฉดสีครามสวยงามในหลายน้ำหนัก มีทั้งผ้าไหมและผ้าฝ้าย และลวดลายการทอ Ikat ที่เป็นเอกลักษณ์ของสตูดิโอ  จุดเริ่มต้นของสตูดิโอแน่นหนาเกิดขึ้นในปี 1988 โดยอาจารย์ “แพทริเซีย ชีสแมน” ศิลปินและนักประวัติศาสตร์ศิลป์ผู้เชี่ยวชาญด้านผ้าจากอเมริกา ผู้เขียนหนังสือชื่อดัง Thai-Lao Textiles  เธอได้มาลงหลักปักฐานในซอยช่างเคี่ยน เชียงใหม่ เป็นเวลากว่า 27 ปีมาแล้ว  พร้อมความตั้งใจที่จะดำรงรักษาการทอผ้าที่มีแพทเทิร์นซับซ้อนด้วยเครื่องทอมือ เธอเกิดแรงบันดาลใจที่จะชุบชีวิตผ้าทอด้วยการผสานเทคนิคต่างๆ และสนับสนุนช่างทอที่มีฝีมือและฝึกฝนช่างทอรุ่นใหม่ๆมาสืบทอด โดยอนุรักษ์วิธีการทอตามแบบโบราณและทำการค้าอย่างเป็นธรรม ด้วยการสนับสนุนจากองค์กรนักทอผ้าเพื่อสิ่งแวดล้อม

* เราได้รู้จักสตูดิโอแน่นหนาแห่งนี้เมื่อสองปีก่อน ครั้งไปเรียนรู้กับอ.แพทริเซีย ในเวิร์คช็อปย้อมครามธรรมชาติ ที่ได้ลงมือทำตั้งแต่เก็บเกี่ยวต้นครามไปจนถึงย้อมผ้าออกมาเป็นลวดลายแปลกตา ปัจจุบันที่สตูดิโอแน่นหนาก็ยังมีเปิดสอนเวิร์คช็อปย้อมครามเป็นระยะๆ และก็มีสอนทอผ้าด้วยกี่เอว แบบในภาพด้านบนด้วย แต่ต้องลองโทรไปสอบถามวันเวลากันดูค่ะ

Studio Naenna was founded in 1988 by artist and art historian Patricia Cheesman, an expert and author on Thai-Lao textiles, whose goal was to reinvigorate the tradition of complex pattern-making and weaving in handloom textiles. In support of an organization called Weavers for the Environment, Studio Naenna trains young weavers, conserves ancient textile traditions and promotes fair trade ethics. They have the shop name Adorn in Nimmanhemin soi 1. If you liked what you saw there, then head to see the production process at the out-of-town workshop, Studio Naenna in Soi Chang Khian, which is one of the best places in Chiang Mai for textiles.

ปัจจุบัน “ลาโมนา ชีสแมน” ลูกสาวของอาจารย์แพทริเซีย เป็นผู้ดูแลกิจการสตูดิโอแน่นหนาทั้งหมด รวมทั้งเป็นผู้ออกแบบเสื้อผ้า กระเป๋าและเครื่องประดับ ผลิตภัณฑ์ของสตูดิโอแน่นหนามีการใช้ทั้งสีธรรมชาติ และสีเคมี (ที่ไม่มีสารก่อมะเร็ง) และ โดยเน้นสีครามทั้งอ่อนและเข้ม ลาโมน่าได้นำสิ่งที่สืบต่อกันมานี้ประยุกต์เข้ากับวงการดีไซน์สมัยใหม่โดยการออกแบบเสื้อผ้าจากสิ่งทอแนวร่วมสมัยในแบบที่ไม่เหมือนใคร นอกจากนี้เธอยังเป็นฑูตของเชียงใหม่เมืองแห่งการสร้างสรรค์ และเป็นผู้จัดงานคนสำคัญของงานหัตถกรรมประจำปีของจังหวัดเชียงใหม่ที่ประสบความสำเร็จสูงสุดคืองานนิมมานเหมินทร์อาร์ตแอนด์ดีไซน์ด้วย

สตูดิโอแน่นหนามีหน้าร้านตั้งอยู่ที่นิมมานเหมินทร์ ซอย 1  ชื่อว่า Adorn by Studio Naenna  โดยเราสามารถไปเยี่ยมชมสินค้าแฟชั่น กระเป๋าและเครื่องประดับได้ที่นี่ และหากติดใจ ก็สามารถติดต่อเพื่อขอไปเยี่ยมชมดูงาน กรรมวิธีการผลิตได้ที่แกลเลอรี่หลักและเวิร์คช็อปที่ตั้งอยู่ในซอยช่างเคี่ยน ซึ่งจะอยู่นอกตัวเมืองออกไปเล็กน้อย แต่ไม่ได้เปิดให้เยี่ยมชมทุกวันนะคะ

Location : 22 Soi 1, Th Nimmanhaemin
Studio : 138/8 Soi Chang Khian, Th Huay Kaew
www.studio-naenna.com / More information

5. Pa-Da Cotton Textile Museum (Baan Rai Phai Ngam)

มาถึงผู้บุกเบิกที่เก่าแก่ที่สุดในลิสท์ของเรา ที่ๆเป็นแรงบันดาลใจให้กับนักออกแบบสิ่งทอรุ่นต่อมา รวมทั้งอ.ต่อ (Fai Sor Kam) ที่มาเรียนรู้งานจากที่นี่ตั้งแต่ยังหนุ่มเช่นกัน ที่อำเภอจอมทอง กิโลเมตรที่ 69 เป็นที่ตั้งของ “บ้านไร่ไผ่งาม” หรือ พิพิธภัณฑ์ผ้าป้าดา ที่เราเคยเขียนถึง ไว้แล้วอย่างละเอียดครั้งหนึ่งเมื่อครั้งไปเยี่ยมชม (อ่านที่นี่) บ้านไร่ไผ่งามเป็นกลุ่มทอผ้าเล็กๆที่มีชื่อเสียงของจังหวัด ก่อตั้งโดยป้าดา หรือ คุณป้าแสงดา บันสิทธิ์ ศิลปินแห่งชาติสาขาการทอผ้า ที่ปัจจุบันเปิดเป็นพิพิธภัณฑ์พื้นบ้านอันแหล่งเรียนรู้เพื่อรำลึกถึงผลงานของท่าน ผู้ริเริ่มและทุ่มเทให้กับงานผ้ามาตลอดชีวิต ในพิพิธภัณฑ์รวบรวมความรู้ ขั้นตอน และอุปกรณ์เกี่ยวกับการย้อมสีธรรมชาติ ตลอดจนกรรมวิธีการทอผ้าที่สืบทอดกันมาอย่างละเอียด สิ่งที่น่าสนใจคือการใช้วัสดุที่มีอยู่ในท้องถิ่นจากธรรมชาติล้วนๆ ผสมผสานกับภูมิปัญญาในอดีต โดยเฉพาะการย้อมสีผ้าแต่ละผืนจากสีสมุนไพรจากการคิดค้นของป้าดา โดยตัวพิพิธภัณฑ์นี้ตั้งอยู่ในบ้านไม้หลังเดิมที่ป้าดาเคยใช้เป็นที่ทำงานมาตลอด เราจะได้เห็นข้าวของเครื่องใช้ดั้งเดิม สะท้อนชีวิตและความเป็นอยู่แบบเรียบง่ายของคนสมัยก่อนได้ดี และยังมีผ้าผืนและผลิตภัณฑ์วางจำหน่ายในราคาเหมาะสมด้วย

จุดเด่นของผ้าที่นี่คือฝีมือการนำฝ้ายพื้นเมืองมาทอมือ ที่แสนละเอียดและพิถีพิถันทุกขั้นตอน การย้อมด้วยสมุนไพรธรรมชาติ ลวดลายและการผสมสีเส้นด้ายสวยงามไม่ซ้ำกันมาก  สืบเนื่องจากตัวป้าดาซึ่งเป็นผู้มีพรสวรรค์ในการคิดประดิษฐ์ลวดลายและผสมสีสันใหม่ ๆไม่ซ้ำใคร ทำให้ผ้าฝ้ายของบ้านไร่ไผ่งามได้รับการกล่าวขวัญถึง เป็นที่ยอมรับของคนทั่วไป และได้รับการยกย่องตลอดมานั่นเอง  สำหรับคนรุ่นใหม่อย่างเราๆที่ถึงแม้จะไม่ได้ชอบผ้าแนวนี้ แต่รับรองว่าผ้าฝ้ายทอมือของที่นี่นั้นจะทำให้เราคิดใหม่ ด้วยการทอที่มีเอกลักษณ์ และคู่สีพาสเทลที่สวยงามลงตัว มีความทันสมัยอย่างน่าประหลาดใจ

Location : หมู่ 8 ถ.เชียงใหม่-ฮอด ต.สบเตี๊ยะตรงกิโลเมตรที่ 68-69
Tel. : +6653 361 231 , +6653 273625
More info
…………………………………………………………………………………………………………………………………

อาจารย์และศิลปินผู้บุกเบิกเหล่านี้เป็นกำลังสำคัญที่ช่วยพัฒนางานฝีมือตั้งแต่ครั้งเชียงใหม่ยังไม่ฮิปเท่าวันนี้ จนโด่งดังในฐานะเมืองแห่งธุรกิจสร้างสรรค์ และงานคราฟท์ที่มีชื่อเสียงไปทั่วโลก เป็นแรงบันดาลใจให้กับนักออกแบบรุ่นใหม่ให้มีกำลังใจในการทำงานของตัวเองต่อไป ใครที่ชอบแฟชั่น ผ้าใยธรรมชาติ และศิลปะสิ่งทอ ไปเชียงใหม่อีกครั้งอย่าลืมแวะไปชมหรือไปช็อปที่ร้านเหล่านี้กันนะ 🙂

written and edited by Kamonnart Ongwandee

2 Comments

  1. Hi any recommendations for people that make the wood blocks for batik dye printing for scarfs in chiang mai?
    Have a nice day

share your thoughts here

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s